Roztocz truskawkowiec – dlaczego to szkodnik numer jeden sezonu 2026?

Roztocz truskawkowiec rozwija się najlepiej w warunkach ciepłych i wilgotnych, przy temperaturze rzędu 20°C i wilgotności powietrza sięgającej 80%. W takim mikroklimacie generuje w ciągu sezonu od czterech do pięciu pokoleń, co tłumaczy, dlaczego jego populacja potrafi narastać lawinowo, kiedy plantator nie prowadzi regularnych lustracji.

Szkodnik chętnie zasiedla miejsca zacienione, dlatego warto zwrócić szczególną uwagę na plantacje przykrywane agrowłókniną lub folią. Pod taką osłoną utrzymuje się wysoka wilgotność i umiarkowana temperatura, czyli warunki, w których roztocz czuje się najlepiej. Regularna lustracja pod włókniną, nie tylko na odkrytych rzędach, pozwala wychwycić problem, zanim populacja urośnie do poziomu wyrządzającego realne szkody.

Zabiegi przeciwko roztoczowi truskawkowcowi wykonane w sierpniu i wrześniu to nie tylko ochrona plantacji w tym okresie. To przede wszystkim łatwiejsza ochrona wiosną, kiedy populacja szkodnika wchodzącego w sezon jest znacznie mniejsza.

Przędziorek chmielowiec – inny mikroklimat, to samo ryzyko dla roślin

Obok roztocza truskawkowca co roku problemy na plantacjach wyrządza przędziorek chmielowiec. To szkodnik o odmiennych wymaganiach środowiskowych, a jego nasilenie silnie zależy od przebiegu pogody w danym sezonie.

Przędziorek preferuje warunki cieplejsze i suchsze niż roztocz: temperaturę rzędu 25–30°C przy wilgotności w granicach 30–40%.

Ta różnica ma praktyczne znaczenie przy planowaniu lustracji. Sezon suchy i upalny sprzyja przędziorkowi, natomiast sezon wilgotny i pochmurny sprzyja roztoczowi. Dlatego warto obserwować oba szkodniki równolegle, niezależnie od tego, jaki typ pogody dominuje w danym roku.

Kiedy prowadzić lustracje i wykonywać zabiegi jesienne na plantacji truskawki?

Podstawą skutecznej ochrony jest regularna lustracja plantacji w sierpniu i na początku września, jeszcze zanim roztocz truskawkowiec zejdzie na zimowanie.

To właśnie w tym oknie czasowym zabieg akarycydowy daje największy efekt, ponieważ ogranicza populację szkodnika przed okresem spoczynku zimowego.

Zaniedbanie jesiennej ochrony przenosi problem na wiosnę, kiedy populacja wchodząca w nowy sezon jest znacznie liczniejsza, a warunki do zwalczania mniej korzystne. Roślina intensywnie rośnie, a szkodnik chowa się głębiej w sercu rozety, gdzie trudniej trafić do niego cieczą roboczą.

Dobór akarycydów – rotacja mechanizmów działania substancji aktywnych

Dobierając akarycyd, kieruj się przede wszystkim rotacją mechanizmów działania substancji czynnych, a nie samą nazwą handlową preparatu. Przestrzegaj również limitów liczby zabiegów zapisanych w etykiecie każdego środka.

Truskawka uprawiana w polu

Na telefonie tabelę można przesuwać poziomo.

Ortus 05 SC ma w truskawce rejestrację podstawową na roztocza truskawkowca oraz małoobszarową na przędziorka chmielowca, w obu przypadkach jeden zabieg w sezonie i siedem dni karencji.

Nissorun Strong 250 SC działa na jaja, larwy i nimfy, ale nie zwalcza form dorosłych. W praktyce łączy się go z akarycydem zwalczającym stadia ruchome, na przykład preparatem z fenpiroksymatem.

Kanemite 150 SC jest dopuszczony wyłącznie po zbiorach – to rozwiązanie pozwalające obniżyć populację zimującą.

Warto pamiętać, że abamektyna, czyli substancja czynna preparatów takich jak Safran i Acaramik, od 1 kwietnia 2024 roku nie może być stosowana w uprawie polowej ani w tunelach foliowych, a wyłącznie w szklarniach o trwałej konstrukcji.

Truskawka uprawiana w szklarni

Wszystkie środki z tego zestawienia są w truskawce dopuszczone wyłącznie w szklarni o trwałej konstrukcji. Nealta na bazie cyflumetofenu ma najkrótszą karencję – jeden dzień – i zwalcza również roztocza truskawkowca.

Przy stosowaniu Ruler 10 EC należy uważać na terminy wprowadzania do szklarni owadów zapylających. Środka nie należy wtedy stosować.

Pyranica 20 WP i Ruler 10 EC należą do tej samej grupy IRAC 21A co fenpiroksymat. Nie należy stosować ich bezpośrednio po sobie, tylko przedzielić środkiem z innej grupy mechanizmu działania, na przykład cyflumetofenem z grupy 25A lub abamektyną z grupy 6.

Technika wykonania zabiegu – dawka cieczy, adiuwant i aminokwasy wspomagające akarycydy

Skuteczność akarycydu w dużej mierze zależy od techniki wykonania zabiegu. Samo zastosowanie odpowiedniego preparatu nie wystarczy, jeżeli ciecz robocza nie dotrze do miejsca żerowania szkodnika.

Stosuj wysoką dawkę cieczy roboczej, od 600 do 1000 litrów na hektar, najlepiej przy pomocy opryskiwacza wyposażonego w pomocniczy strumień powietrza. Taki opryskiwacz lepiej dociera cieczą do dolnej strony liści i wnętrza rozety, czyli miejsc, w których roztocz truskawkowiec najczęściej się ukrywa.

Adiuwant – poprawa pokrycia i utrzymania cieczy

Do zbiornika warto dodać dobry adiuwant, który przytwierdzi ciecz roboczą do blaszki liściowej. Sprawdzają się tu preparaty Optymal Film oraz Protector.

Optymal Film stosuje się w dawce 200 ml na 100 litrów wody przy zabiegach do 400 litrów cieczy na hektar lub 100 ml na 100 litrów przy zabiegach powyżej 500 litrów na hektar. Przy typowej jesiennej dawce 600–1000 litrów cieczy na hektar daje to mniej więcej 0,6–1 l produktu na hektar.

Preparat ogranicza znoszenie i zmywanie cieczy, a jednocześnie ułatwia jej wnikanie przez kutykulę liścia.

Protector, stosowany w dawce 300–400 ml/ha przy preparatach kontaktowych, nie powinien trafiać bezpośrednio do zbiornika opryskiwacza. Należy wcześniej przygotować roztwór wstępny w osobnym naczyniu i dodać go do zbiornika jako ostatni składnik.

Aminokwasy w tym samym zabiegu

Drugim elementem wzmacniającym zabieg są aminokwasy dodane do tego samego zbiornika. Sprawdzają się preparaty takie jak Aminovital Power , Terra-Sorb Complex czy Kaishi.

Aminovital Power stosuje się dolistnie w dawce 0,5–1 kg/ha w uprawach jagodowych, Terra-Sorb Complex w dawce 0,5–1,5 l/ha, a Kaishi w ogólnej dawce 1,5–2 l/ha.

Mszyce i zwójki jesienią – mniej groźne, ale wciąż realne zagrożenie dla roślin

Mniej popularnymi, choć wciąż realnymi szkodnikami jesiennych plantacji truskawek są mszyce i zwójki. Ich bezpośrednie żerowanie zmniejsza powierzchnię asymilacyjną liści i uszkadza tkankę, choć przy niewielkiej liczebności szkody pozostają marginalne.

Przy dużej liczebności zarówno mszyc, jak i zwójek, straty na plantacji potrafią być już wyraźnie odczuwalne. Dlatego warto prowadzić lustracje również pod tym kątem.

Preparaty zarejestrowane do zwalczania mszyc w uprawie truskawki

Flonikamid, czyli substancja czynna Teppeki, działa powoli. Mszyce przestają żerować już po kilku godzinach od zabiegu, ale giną dopiero po kilku dniach.

Acetamipryd w preparacie Apis 200 SE ma tylko jeden zabieg w sezonie i siedem dni karencji, za to zwalcza jednocześnie kwieciaka, zmieniki i zwójki. Dlatego najlepiej wykorzystać go przed kwitnieniem jako zabieg łączony.

Pyretroidy, czyli deltametryna i esfenwalerat, są nieselektywne i szkodliwe dla drapieżnych roztoczy oraz pasożytniczych błonkówek. W polu należy stosować je z uwzględnieniem zapisów etykiety i ochrony organizmów pożytecznych, nigdy w czasie oblotu pszczół.

Flupyradifuron w preparacie Sivanto Prime oraz cyjanotraniliprol w preparatach Benevia i Verimark są w truskawce dopuszczone w warunkach określonych w aktualnych etykietach dla upraw szklarniowych.

Preparaty zarejestrowane do zwalczania zwójek w uprawie truskawki

Zwójki zwalcza się skutecznie tylko w stadium młodych gąsienic, zanim zwiną liście i zabezpieczą się przędzą. Po zwinięciu liścia większość środków kontaktowych nie dociera już skutecznie do szkodnika. Dlatego monitoring pułapkami feromonowymi pomaga trafić w moment wylęgu.

Benzoesan emamektyny w preparacie Affirm i spinosad w preparacie SpinTor działają żołądkowo, dobrze wnikają w tkankę liścia i mają krótką, trzydniową karencję.

Bacillus thuringiensis, obecny w preparatach DiPel i XenTari, działa wyłącznie po zjedzeniu przez gąsienicę i tylko na młode stadia szkodnika. Zabieg wykonuje się wieczorem, przy temperaturze powyżej 15°C, i powtarza w okresie wylęgu zgodnie z aktualną etykietą produktu.

Zabieg jesienny to nie dodatkowy koszt, to inwestycja, która zwraca się wiosną mniejszą liczbą interwencji i spokojniejszym startem sezonu.