Fertygacja truskawki w okresie inicjacji pąków kwiatowych na kolejny sezon.
Fertygacja truskawki w okresie inicjacji pąków kwiatowych na kolejny sezon
Ile azotu powinna dostać truskawka na przełomie sierpnia i września, kiedy w koronach zawiązują się pąki kwiatowe na kolejny sezon? I dlaczego wapń, potas i siarka są w tym momencie ważniejsze niż azot? Albert Zwierzyński odpowiada na te pytania na plantacji odmiany Verdi po pierwszym pełnym zbiorze, prowadzonej na podwyższonych zagonach z jedną linią kroplującą pod białą folią. Wyjaśnia, jak zbudować pożywkę w zbiorniku A i zbiorniku B, jak prowadzić fertygację w układzie jednozbiornikowym, kiedy zamienić saletrę wapniową na nawozy niskoazotowe i którą formułę z serii Fertygold wybrać w zależności od sytuacji na kwaterze. Z tekstu dowiedzą się Państwo, jakie nawozy, w jakich dawkach i w jakiej kolejności podawać przez linie kroplujące, aby plantacja pozostawiona na drugi lub trzeci rok zbudowała potencjał na 30 i więcej ton owoców z hektara.
Fertygacja truskawki w okresie inicjacji pąków kwiatowych
Materiał z plantacji odmiany Verdi po pierwszym pełnym zbiorze.
Plantacja Verdi po pierwszym zbiorze – co dzieje się w koronach od połowy sierpnia?
Nagranie powstało na plantacji truskawki odmiany Verdi na przełomie sierpnia i września. Rośliny rosną w uprawie jednorzędowej, na podwyższonych zagonach ściółkowanych białą folią, a pod folią biegnie jedna linia kroplująca, przez którą prowadzona jest fertygacja. Plantacja jest po pierwszym pełnym zbiorze i została pozostawiona na kolejny sezon. Rośliny są dobrze wyprowadzone po skoszeniu liści, mocno rozbudowane, z widocznymi koronami bocznymi obok korony głównej.
Jak zaznaczył Albert Zwierzyński, to właśnie teraz, orientacyjnie od połowy sierpnia do połowy września, rośliny pozostawione na kolejny rok owocowania inicjują pąki kwiatowe. Data jest umowna i zależy od odmiany, przebiegu pogody i kondycji plantacji, ale mechanizm jest stały: liczba kwiatostanów, którą zobaczymy wiosną, powstaje w koronach właśnie w tych kilku tygodniach.
Rośliny z koronami bocznymi potrzebują odpowiedniej ilości pokarmu, żeby zawiązać pąki nie tylko w koronie głównej, ale również w koronach bocznych.
Kto chce zbierać 30 i więcej ton z hektara, musi zadbać o potencjał plonotwórczy właśnie teraz, a nie dopiero po ruszeniu wegetacji wiosną.
Nawadnianie truskawki w okresie inicjacji pąków to podstawa
Pierwszym warunkiem jest utrzymanie właściwej wilgotności w strefie korzeniowej. Rośliny w okresie inicjacji pąków muszą mieć stały dostęp do wody i muszą być w stanie z niej korzystać.
Na plantacjach z nawadnianiem kroplowym oznacza to odpowiednio ustawione cykle: częstsze, krótsze dawki, które utrzymują wilgotność w obrębie zagonu bez przesuszania i bez zalewania. Podwyższony zagon pod folią szybko traci wodę na obrzeżach, dlatego cykle warto dopasować do pogody, a nie ustawiać raz na cały miesiąc.
Dopiero na odpowiednio uwilgotnionej bazie fertygacja ma sens. Nawóz podany do suchego zagonu nie trafi prawidłowo do korzeni, a nawóz podany do przelanego może zostać wypłukany poniżej strefy korzeniowej.
Zbiornik A i zbiornik B – dlaczego nie wszystkie nawozy do jednego zbiornika?
W czasie fertygacji rośliny powinny otrzymywać wszystkie makro- i mikroelementy w odpowiednich proporcjach, ustalonych dawkach i właściwym stosunku względem siebie. Nie znaczy to jednak, że wszystkie nawozy można rozpuścić razem.
Jak ujął to Albert Zwierzyński: „nie wszystkie grzyby w jednym barszczu” i nie wszystkie nawozy do jednego zbiornika. Nawozy wapniowe nie mogą być mieszane w stężonej formie z nawozami zawierającymi siarczany i fosforany, ponieważ w zbiorniku mogą wytrącać się siarczan i fosforan wapnia. Powstały osad może zapychać instalację i jednocześnie ograniczać dostępność składników dla roślin.
Wapniowy
Wapń oraz nawozy kompatybilne z pożywką wapniową. W omawianym okresie: Neutrasol, Haifa Soluble DUO, a w określonych sytuacjach niewielka ilość saletry wapniowej.
Wieloskładnikowy
Nawozy NPK, magnez oraz mikroelementy. Tu budowana jest główna pożywka z nawozów Fertygold i SuperMag.
A co, jeśli w gospodarstwie jest tylko jeden zbiornik?
Rozwiązaniem jest rozdzielenie zbiorników w czasie. Przykładowy tygodniowy schemat wygląda następująco: we wtorek podajemy skład zbiornika A, w środę czystą wodę albo nawozy o działaniu biostymulacyjnym, np. Humik czy Askan , a w piątek skład zbiornika B.
Dzień z czystą wodą lub biostymulatorem między zabiegami przepłukuje instalację i ogranicza ryzyko reakcji resztek wapnia z siarczanami i fosforanami z kolejnej pożywki.
Zbiornik A: wapń bez azotu – Neutrasol i Haifa Soluble DUO zamiast saletry wapniowej
Podstawowym nawozem wapniowym w fertygacji truskawki jest saletra wapniowa, na przykład Haifa Cal GG o składzie 15,5% N i 26,5% CaO. Saletra wapniowa dostarcza jednak nie tylko wapnia, ale również azotu w formie azotanowej. W okresie inicjacji pąków, szczególnie na roślinach dobrze zbudowanych po skoszeniu liści, tego azotu możemy już nie chcieć.
Albert Zwierzyński wymienił trzy najważniejsze powody:
- Nadmiar azotu osłabia mrozoodporność i zimotrwałość roślin.
- Zwiększa ryzyko występowania chorób na plantacji.
- Azot stymuluje wzrost wegetatywny, czyli liście i rozłogi, a nie wzrost generatywny, na którym w tym momencie zależy plantatorowi.
Z azotem trzeba więc uważać. Jeśli plantacja tego wymaga, można jeszcze skorzystać z saletry wapniowej w niewielkich ilościach. Jeżeli jednak rośliny są mocne, warto przejść na nawozy wapniowe bez azotu lub z jego śladową zawartością.
Neutrasol – wapń w formie tiosiarczanu wapnia i siarka na przemiany azotowe
Neutrasol to płynny nawóz wapniowo-magnezowy Calfert, który zawiera wapń w formie tiosiarczanu wapnia: 9% CaO, a do tego 12,5% SO3 i 1% MgO, przy niskiej zawartości azotu.
Dostarcza roślinom wapnia potrzebnego do budowy ścian komórkowych i jędrności tkanek, a jednocześnie związków siarki, które w tym okresie są równie potrzebne. Jak wyjaśnił Albert Zwierzyński, siarka odpowiada za tempo przemian azotowych w roślinie. Jeżeli azotu jest trochę za dużo, podanie związków siarki przyspiesza jego przetworzenie w białka i ogranicza pulę wolnego azotu, co jest korzystne również w kontekście przygotowania roślin do spoczynku zimowego.
Tiosiarczan dodatkowo poprawia właściwości fizyczne i biologiczne gleby oraz sprzyja życiu mikrobiologicznemu w zagonie.
Neutrasol stosuje się w fertygacji w dawce 10 l/ha, z częstotliwością dopasowaną do fazy rozwoju roślin. W okresie inicjacji pąków jest to jeden z podstawowych składników zbiornika A. Można go też podawać na glebę belką herbicydową lub dolistnie, przy czym w aplikacji dolistnej nie należy go łączyć z siarczanami, fosforanami, olejami mineralnymi i produktami o odczynie alkalicznym. Preparat dostępny jest w opakowaniu 20 l.
Haifa Soluble DUO – 34% CaO i tylko 3% azotu
Drugim nawozem do zbiornika A, o bardzo wysokiej zawartości wapnia i bardzo niskiej zawartości azotu, jest Haifa Soluble DUO w formule wapniowej 3-0-9 + 34 CaO. Zawiera 34% CaO, 9% K2O i tylko 3% azotu.
Jest to nawóz krystaliczny, całkowicie rozpuszczalny w wodzie, znany plantatorom z okresu wzrostu i dojrzewania owoców oraz z fertygacji między kolejnymi zbiorami, kiedy trzeba dostarczyć wapnia do owoców bez nadmiaru azotu. W okresie inicjacji pąków sprawdza się z tego samego powodu: pozwala podać roślinom więcej wapnia i nie „pompować” ich azotem.
Haifa Soluble DUO można w zbiorniku A mieszać i stosować razem z Neutrasol , co daje w jednym zabiegu wapń z dwóch źródeł, siarkę i niewielką porcję potasu. Opakowanie: 25 kg.
W zbiorniku B – nawozy wieloskładnikowe Fertygold zamiast saletry potasowej?
W zbiorniku B podajemy nawozy wieloskładnikowe. Plantatorzy często pytają, czy w okresie wiązania pąków można podać saletrę potasową, skoro rośliny potrzebują teraz potasu. Albert Zwierzyński zgadza się z samym założeniem: potas w tym okresie jest niezbędny.
Zwrócił jednak uwagę na dwie sprawy. Saletra potasowa również zawiera azot, więc problem opisany wcześniej przy saletrze wapniowej wraca. Jeżeli natomiast podstawą pożywki ma być saletra potasowa, trzeba osobno zaplanować, jak podać fosfor, magnez i mikroelementy.
Korzystniej, łatwiej, szybciej i efektywniej jest oprzeć pożywkę na nawozach NPK z mikroelementami, które stanowią bazę pożywki. Takimi nawozami jest seria Fertygold .
Seria Fertygold – dziewięć formuł nawozowych do budowy dowolnej pożywki
Fertygold to linia nawozów do fertygacji obecna na polskim rynku od siedmiu lat. Obejmuje dziewięć formulacji NPK, które można dowolnie łączyć w zależności od fazy uprawy, odmiany i systemu produkcji. Każdy nawóz zawiera komplet mikroelementów, nie zawiera związków balastowych, bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie, jest zabarwiony na niebiesko, co ułatwia kontrolę rozpuszczenia w zbiorniku, i obniża pH pożywki, co poprawia dostępność składników. Dzięki temu pożywki do truskawki przygotowuje się łatwo, szybko i ekonomicznie.
W okresie między połową sierpnia a połową września wybieramy z serii Fertygold formuły o przewadze potasu. Wybór zależy od odmiany, kwatery i sytuacji na plantacji. Do dyspozycji są trzy podstawowe warianty.
Fertygold 9-18-27 – podstawowa formuła potasowa w stosunku 1:2:3
Fertygold 9-18-27+2MgO+mikro to podstawowy nawóz o wysokiej zawartości potasu na okres inicjacji pąków. Zawiera 9% azotu (5,5% w formie azotanowej i 3,5% w formie amonowej), 18% P2O5, 27% K2O, 2% MgO oraz komplet mikroelementów chelatowanych EDTA.
Stosunek N:P:K wynosi 1:2:3, co Albert Zwierzyński określił jako idealną formułę potasową: umiarkowany azot, porcja fosforu na rozwój korzeni i pąków oraz przewaga potasu. Nawóz obniża pH pożywki, a chelaty pozostają stabilne w zakresie pH 4–8.
Dawka: stężenie 0,04–0,1%, czyli 0,4–1 g nawozu na litr wody, nie częściej niż co 7 dni. Po zabiegu instalację przepłukuje się czystą wodą.
Fertygold 8-5-40 – więcej potasu, mniej azotu i fosforu
Jeśli plantator chce podać roślinom więcej potasu niż 27% zawarte w formule 9-18-27, sięga po Fertygold 8-5-40+2MgO+mikro . To nawóz z obniżonym azotem 8%, w tym 7% azotanowego i 1% amonowego, obniżonym fosforem 5% P2O5 i bardzo dużą zawartością potasu 40% K2O. Do tego zawiera 2% MgO, 18% SO3 i mikroelementy EDTA.
Roztwór 1% ma pH 3,5–4,5, a rozpuszczalność wynosi 220–240 g/l. Wysoki potas i siarka wspierają dojrzewanie tkanek, gospodarkę wodną i przygotowanie roślin do zimy. Dawka: 0,04–0,1% (0,4–1 g/l), co 7 dni. Nawozu nie wolno mieszać w jednym zbiorniku z saletrą wapniową. Jego miejsce jest w zbiorniku B.
Fertygold 0-40-40 – potas i fosfor bez azotu
Dla tych, którzy nie chcą już podawać roślinom azotu lub chcą go w pożywce bardzo mocno zredukować, w serii jest Fertygold 0-40-40+mikro : zero azotu, 40% P2O5 i 40% K2O plus mikroelementy EDTA.
Niebieski mikrokrystaliczny proszek rozpuszcza się w ilości 200–220 g/l, a roztwór 1% ma pH 3,5–4,5. Formuła wspiera rozwój korzeni i zawiązywanie pąków, a brak azotu pozwala zbudować pożywkę wyłącznie ze składników wpływających na wzrost generatywny.
Dawka: 0,04–0,1% (0,4–1 g/l), nie częściej niż co 7 dni, bez mieszania z saletrą wapniową i z przepłukaniem instalacji po zabiegu. Opakowanie: 25 kg. W praktyce na plantacjach o bujnym wzroście, po obfitym nawożeniu azotem w lecie, formuła 0-40-40 jest bezpiecznym wyborem na drugą połowę okresu inicjacji pąków.
Magnez i mikroelementy powinny być suplementowane w czasie fertygacji
Każdy nawóz z serii Fertygold zawiera mikroelementy, ale jak podkreślił Albert Zwierzyński, jest to baza, a nie ilość wystarczająca do pełnego żywienia truskawki. O mikroelementy trzeba zadbać osobno, podobnie jak o magnez, który w tym okresie odpowiada za sprawność fotosyntezy i transport asymilatów do koron. Magnez najlepiej podawać w formie siedmiowodnego siarczanu magnezu.
SuperMag – magnez, siarka i mikroelementy
Takim nawozem jest SuperMag , który w jednym worku łączy siedmiowodny siarczan magnezu z mikroelementami: 15% MgO, 30% SO3, 0,4% boru, 0,1% miedzi, 0,5% manganu i 0,5% cynku.
Jest to mikrokrystaliczny proszek, doskonale rozpuszczalny w wodzie, który szybko koryguje niedobory, poprawia nasycenie liści chlorofilem, reguluje fotosyntezę i podnosi tolerancję roślin na stres.
Do zbiornika B, razem z nawozami Fertygold , dodaje się orientacyjnie 3–7 kg/ha SuperMag tygodniowo w fertygacji, aby wzbogacić pożywkę w magnez, siarkę i mikroelementy.
Producent dopuszcza w fertygacji 2,5–7,5 kg/ha, także w podawaniu ciągłym, a dolistnie 2,5–5 kg/ha poza kwitnieniem, nie częściej niż co 7 dni. Opakowania: 10 i 25 kg.
Przykładowy tygodniowy program fertygacji truskawki po zbiorze
Zebrane razem zalecenia z plantacji układają się w prosty schemat na okres od połowy sierpnia do połowy września.
Fertygacja w układzie tygodniowym
Zbiornik A – wapń
Neutrasol 5–10 l/ha. W razie potrzeby większej dawki wapnia razem z Haifa Soluble DUO 3-0-9+34 CaO. Na słabszych roślinach niewielka ilość Haifa Cal GG .
Czysta woda lub biostymulator
Czysta woda przepłukująca instalację albo zabieg biostymulacyjny przez fertygację.
Zbiornik B – NPK + magnez
Fertygold 9-18-27 jako podstawa, Fertygold 8-5-40 tam, gdzie potrzeba więcej potasu, lub Fertygold 0-40-40 tam, gdzie azot ma zostać wyeliminowany. Stężenie: 0,4–1 g/l pożywki. Do tego SuperMag 3–7 kg/ha.
Między zabiegami należy prowadzić cykle nawadniania utrzymujące stałą wilgotność zagonu.
Dawki i wybór formuły zależą od wyników analizy gleby i pożywki, kondycji roślin po koszeniu, odmiany i wieku plantacji. Na plantacjach pozostawionych na drugi, trzeci, a czasem czwarty rok, rośliny z rozbudowanymi koronami bocznymi mają większe zapotrzebowanie niż plantacja jednoroczna. Schemat można więc skalować, ale zawsze w ramach zaleceń wynikających z analiz.
Fertygacja w okresie inicjacji pąków – co wdrożyć od razu na plantacji?
- Od połowy sierpnia do połowy września plantacja pozostawiona na kolejny rok zawiązuje pąki kwiatowe. Nawadnianie i żywienie w tym oknie decydują o plonie następnego sezonu.
- Nawadnianie kroplowe ma utrzymywać stałą wilgotność zagonu. Bez odpowiedniej ilości wody fertygacja nie działa prawidłowo.
- Pożywkę dzielimy na zbiornik A i zbiornik B. W gospodarstwie z jednym zbiornikiem rozdzielamy je w czasie: A we wtorek, woda lub biostymulator w środę, B w piątek.
- Ograniczamy azot. Saletra wapniowa tylko w niewielkich ilościach i tylko tam, gdzie rośliny są słabsze. Na mocnych roślinach wapń podajemy z Neutrasol i Haifa Soluble DUO , które można stosować razem w zbiorniku A.
- Bazą zbiornika B jest formuła potasowa Fertygold. 9-18-27 jako standard, 8-5-40 dla większej dawki potasu, 0-40-40 tam, gdzie azot ma zostać wyeliminowany. Stężenie: 0,4–1 g/l, nie częściej niż co 7 dni.
- Do zbiornika B dodajemy SuperMag. SuperMag w dawce 3–7 kg/ha tygodniowo, ponieważ mikroelementy w nawozach NPK stanowią bazę, a magnez w formie siedmiowodnego siarczanu jest w tym okresie bardzo ważny.
Jeśli chcemy zbierać trzydzieści, nawet ponad trzydzieści ton truskawek z hektara, teraz powinniśmy zadbać o nasze rośliny, o ten potencjał plonotwórczy, żeby był jak najwyższy.
Pytania dotyczące składu pożywki dla konkretnej odmiany, kwatery lub systemu fertygacji można kierować bezpośrednio do doradców Calfert.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy truskawka inicjuje pąki kwiatowe na kolejny sezon?
Na plantacjach pozostawionych na kolejny rok owocowania inicjacja pąków przypada orientacyjnie od połowy sierpnia do połowy września. Termin jest umowny i zależy od odmiany, pogody i kondycji roślin po koszeniu liści, ale to właśnie w tym oknie powstaje liczba kwiatostanów w koronie głównej i koronach bocznych.
Czy w okresie inicjacji pąków podawać truskawce saletrę wapniową?
Tylko w niewielkich ilościach i tylko wtedy, gdy rośliny są słabsze. Azot z saletry osłabia mrozoodporność, zwiększa ryzyko chorób i pobudza wzrost liści i rozłogów zamiast wzrostu generatywnego. Na dobrze zbudowanych roślinach wapń lepiej podać z Neutrasol w dawce 5–10 l/ha lub Haifa Soluble DUO 3-0-9+34 CaO.
Jak prowadzić fertygację, mając tylko jeden zbiornik na pożywkę?
Należy rozdzielić zbiorniki A i B w czasie. Przykładowo: we wtorek podaje się nawozy wapniowe – zbiornik A, w środę czystą wodę lub biostymulator, a w piątek nawozy wieloskładnikowe z magnezem – zbiornik B. Dzień z czystą wodą przepłukuje instalację i zapobiega wytrącaniu się osadów wapnia z siarczanami i fosforanami.
Który Fertygold wybrać na okres budowania pąków kwiatowych?
Podstawą jest Fertygold 9-18-27 o stosunku N:P:K 1:2:3. Gdy potrzeba więcej potasu, stosuje się Fertygold 8-5-40 , a gdy azot ma zostać wyeliminowany, Fertygold 0-40-40 . Wszystkie stosuje się w stężeniu 0,04–0,1% (0,4–1 g/l), nie częściej niż co 7 dni, w zbiorniku B i bez mieszania z saletrą wapniową.
Czy mikroelementy z nawozów Fertygold wystarczą truskawce?
Nie. Mikroelementy w nawozach NPK stanowią bazę, a truskawka w okresie inicjacji pąków potrzebuje dodatkowo magnezu i mikroelementów. Rozwiązaniem jest SuperMag , czyli siedmiowodny siarczan magnezu z borem, miedzią, manganem i cynkiem, dodawany do zbiornika B w dawce 3–7 kg/ha tygodniowo.
Przedstawiony program ma charakter orientacyjny. Dawki i dobór nawozów należy dostosować do wyników analiz, odmiany, wieku plantacji, kondycji roślin, jakości wody, przebiegu pogody oraz parametrów konkretnego systemu fertygacyjnego.
