Ochrona truskawki przed szarą pleśnią – program zwalczania
Ochrona truskawki przed szarą pleśnią wciąż pozostaje jednym z głównych wyzwań w towarowej produkcji tych owoców. Jak ją zwalczać w okresie kwitnienia i owocowania? Poniżej prezentujemy przegląd dostępnych rozwiązań – chemicznych, biotechnicznych i biologicznych – wraz z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi ich stosowania.
Spis treści
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo ↓
Ochrona truskawki przed szarą pleśnią w okresie kwitnienia
Otwarty kwiat truskawki to najbardziej newralgiczny moment dla rozwoju szarej pleśni. W sprzyjających warunkach atmosferycznych – wysokiej wilgotności powietrza i umiarkowanej temperaturze – to właśnie wtedy dochodzi do infekcji Botrytis cinerea. Jeśli pominiemy zabieg w tym oknie czasowym, późniejsza walka z chorobą jest znacznie trudniejsza i bardziej kosztowna.
Dotyczy to zarówno odmian wczesnych, jak i średniopóźnych oraz późnych, które w danym momencie są jeszcze w pełni kwitnienia.
Produkty chemiczne – sprawdzone rozwiązanie w ochronie truskawki przed szarą pleśnią
W okresie kwitnienia sięgajmy po sprawdzone fungicydy chemiczne. Należy przy tym pamiętać o stosowaniu ich naprzemiennie, aby uniknąć narastania odporności patogena.
Boskal (boskalid + piraklostrobina)
Boskal to fungicyd układowy, który zawiera dwie dobrze znane substancje czynne: boskalid i piraklostrobinę. Skutecznie zwalcza nie tylko szarą pleśń, lecz także mączniaka prawdziwego i białą plamistość liści truskawki.
- Dawka: 1,8 kg/ha.
- Częstotliwość: zabiegi co 5 dni, maksymalnie 2 opryski w sezonie.
- Karencja: 3 dni.
Cypros (cyprodynil + fludioksonil)
Polecany do stosowania naprzemiennie z produktem Boskal w fazie kwitnienia. Cypros również zawiera dwie, uzupełniające się, substancje czynne o różnym mechanizmie działania: cyprodynil i fludioksonil.
- Dawka: 0,8 kg/ha.
- Częstotliwość: zabiegi co 10–14 dni, maksymalnie 3 opryski w sezonie.
- Karencja: 3 dni.
Zabiegi ochrony truskawki przed szarą pleśnią w okresie owocowania
Im bliżej zbiorów, tym bardziej zwracajmy uwagę na karencję. Poniższe produkty charakteryzują się jednym z najkrótszych okresów karencji wśród chemicznych fungicydów, co umożliwia elastyczne dopasowanie zabiegów do terminów rwania owoców.
Kenja 400 SC (izofetamid)
Produkt rekomendowany do aplikacji w okresie owocowania. Kenja 400 SC zawiera izofetamid – substancję z grupy SDHI. Działa na wszystkie stadia rozwojowe szarej pleśni – od kiełkowania zarodników, poprzez wzrost grzybni (pierwotny i wtórny) po produkcję zarodników.
- Dawka: 1–2 l/ha.
- Częstotliwość: zabiegi co 7–10 dni, maksymalnie 2 opryski w sezonie.
- Karencja: 1 dzień.
Prolectus 50 WG (fenpyrazamina)
Środek o działaniu wgłębnym i powierzchniowym, można go stosować zapobiegawczo i interwencyjnie.
- Dawka: 1,2 kg/ha.
- Częstotliwość: zabiegi co 7 dni, maksymalnie 3 opryski w sezonie.
- Karencja: 1 dzień.
Rozwiązania biotechniczne – laminaryna jako wsparcie ochrony fungicydowej truskawki
Nutivax / Vaxiplant SL to preparaty zawierające laminarynę – substancję pochodzenia naturalnego o szerokim spektrum działania w truskawce. Zwalcza ona bowiem szarą pleśń, mączniaka prawdziwego, białą plamistość liści oraz czerwoną plamistość liści.
Zaletą laminaryny jest możliwość bezpiecznego łączenia jej z klasycznymi fungicydami chemicznymi oraz środkami biologicznymi. Taka elastyczność czyni ją uniwersalnym elementem programu ochrony truskawki.
- Dawka: 1 l/ha.
- Częstotliwość: zabiegi co 7 dni, maksymalnie 7 oprysków w sezonie.
- Karencja: formalnie brak, zaleca się jednak zachowanie 1 dnia odstępu przed zbiorem owoców.
Rozwiązania biologiczne w programie ochrony truskawki przed szarą pleśnią
W trakcie zbiorów, kiedy zależy nam na eliminacji ryzyka pozostałości substancji chemicznych w owocach, doskonałą alternatywą stają się preparaty biologiczne. Na szczególną uwagę zasługują dwa rozwiązania.
Poliversum WP (Pythium oligandrum)
Jest to biofungicyd oparty na naturalnym mikroorganizmie glebowym, który konkuruje z patogenami i ogranicza ich rozwój. Mianowicie Pythium oligandrum to niepatogeniczny grzyb, który zwalcza różne choroby grzybowe, w tym szarą pleśń. Niszczy je poprzez rozkład enzymatyczny oraz pasożytnictwo. Dodatkowo działa stymulująco na wzrost roślin poprzez aktywowanie w nich mechanizmów odpornościowych. Poliversum WP może być stosowany w trakcie całego okresu zbiorów.
- Dawka: 0,1 kg/ha.
- Częstotliwość: zabiegi co 7 dni, maksymalnie 3 w sezonie.
- Karencja: brak.
Amylo-X WG (Bacillus amyloliquefaciens subsp. plantarum D747)
Amylo-X WG to biofungicyd na bazie Bacillus amyloliquefaciens subsp. plantarum D747. Ta pożyteczna bakteria działa na grzyby chorobotwórcze antybiotycznie, poprzez wydzielanie enzymów litycznych oraz drogą konkurencji o składniki pokarmowe. Preparat można mieszać ze środkiem Vaxiplant (1 l/ha) w celu wzmocnienia ochrony i wsparcia naturalnej odporności roślin.
- Dawka: 2,5 kg/ha.
Jak krzem i wapń budują mechaniczną odporność truskawki?
Sama ochrona chemiczna i biologiczna to nie wszystko. Trwałość owoców i obniżona podatność na uszkodzenia zaczyna się wewnątrz komórek roślinnych. Regularne nawożenie dolistne wapniem (np. Wapno Mix Micro) oraz krzemem (Potasil Plus Krzem) w okresie wzrostu owoców wzmacnia ściany komórkowe epidermy. Odżywienie roślin tymi pierwiastkami bezpośrednio przekłada się na ich odporność mechaniczną.
Mianowicie wapń wbudowuje się w struktury ścian komórkowych, stabilizując je i uodparniając na uszkodzenia mechaniczne. Z kolei krzem odkłada się w kutykuli, tworząc swoisty pancerz ochronny. Dzięki temu skórka truskawki staje się twardsza i bardziej elastyczna, co fizycznie utrudnia strzępkom grzybni Botrytis cinerea wniknięcie do wnętrza tkanek roślinnych. Dodatkowym plusem takiego żywienia jest zdecydowane wydłużenie trwałości pozbiorczej tych owoców (tzw. shelf-life).
WAPNO MIX MICRO
Potasil Plus Krzem
OPTYMAL FILM
GLUKO MIEDŹ EXTRA
CALLEAF CALCIUM
Aminovital Power
Jak skutecznie zaplanować zwalczanie szarej pleśni w truskawce?
Reasumując, paleta dostępnych produktów do ochrony truskawki przed szarą pleśnią jest wciąż szeroka. Mamy do dyspozycji fungicydy chemiczne o różnych mechanizmach działania, biotechniczne preparaty na bazie laminaryny oraz biofungicydy wspierające naturalną odporność roślin.
Warto korzystać z tych narzędzi, składając je w spójny system zarzadzania zdrowotnością plantacji. Skuteczna ochrona truskawki przed szarą pleśni powinna uwzględniać aktualne warunki pogodowe, fazy rozwojowe roślin oraz rotację substancji aktywnych. Nie zostawiaj plantacji bez opieki – szczególnie w tak zmiennym, wymagającym sezonie, jakim jest rok 2026.
- PAMIĘTAJ, KUPUJĄC ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN!
Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie. Środki ochrony roślin do użytku profesjonalnego mogą być nabyte tylko i wyłącznie przez osoby pełnoletnie oraz posiadające kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w ustawie (art. 28 Ustawy z 8 marca 2023 r. o Środkach Ochrony Roślin Dz. Ust. 2020 poz. 2097 z późn. zm.).
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Kiedy pryska się truskawki na szarą pleśń?
Zabiegi należy rozpocząć na samym początku kwitnienia, gdy rozchylają się pierwsze pąki kwiatowe. Otwarte kwiaty są najbardziej podatne na infekcje zarodnikami Botrytis cinerea. Opryskiwanie należy kontynuować w trakcie kwitnienia oraz na początku zawiązywania owoców, dopasowując częstotliwość do sytuacji na plantacji i warunków pogodowych. Należy przy tym zachowac rotację fungicydów z różnych grup chemicznych.
Czym pryskać truskawki na szarą pleśń w trakcie zbiorów?
Podczas zbiorów należy bezwzględnie unikać preparatów o długiej karencji. Bezpiecznym rozwiązaniem jest stosowanie biofungicydów (np. Poliversum WP lub Amylo-X WG) oraz stymulatora odporności na bazie laminaryny (np. Vaxiplant SL). Środki te nie pozostawiają chemicznych pozostałości w owocach. W razie nagłego załamania pogody i silnej presji patogenu, program można uzupełnić interwencyjnymi fungicydami chemicznymi o jednodniowej karencji, takimi jak Kenja 400 SC bądź Prolectus 50 WG.
Które fungicydy na szarą pleśń w truskawkach mają najkrótszy okres karencji?
Najkrótszym okresem karencji (1 dzień) charakteryzują się preparaty Prolectus 50 WG oraz Kenja 400 SC. Alternatywą są środki biologiczne, takie jak Poliversum WP czy Amylo-X WG, w przypadku których okres karencji formalnie nie obowiązuje (wynosi 0 dni).
Czym jest zjawisko odporności w przypadku szarej pleśni i jak mu zapobiegać?
Botrytis cinerea to patogen o wysokiej zdolności adaptacyjnej. Zbyt częste stosowanie substancji z tej samej grupy chemicznej (np. wyłącznie SDHI) prowadzi do selekcji odpornych szczepów grzyba. Aby temu zapobiec, należy rotować preparaty o różnych mechanizmach działania (zgodnie z klasyfikacją FRAC) i włączać do programu środki biologiczne.
Czy nawożenie dolistne ma wpływ na podatność truskawek na szarą pleśń?
Tak, odżywienie roślin bezpośrednio przekłada się na ich odporność mechaniczną. Regularne nawożenie dolistne wapniem (np. Wapno Mix Micro) oraz krzemem (Potasil Plus Krzem) w okresie wzrostu owoców wzmacnia ściany komórkowe epidermy. Dzięki temu skórka truskawki staje się twardsza i bardziej elastyczna, co fizycznie utrudnia strzępkom grzybni Botrytis cinerea wniknięcie do wnętrza tkanki.
Przeczytaj również
