Odczyn gleby w uprawie truskawek i malin – dlaczego jest taki ważny?

6. Odcinek Podcastu: Badanie i Rola pH Gleby

Kliknij i posłuchaj szóstego odcinka podcastu Calfert o Uprawie w Twojej ulubionej aplikacji podcastowej:

Czy wiesz, że od wartości pH gleby zależy z jakiej ilości składnika pokarmowego skorzystają rośliny? Inaczej mówiąc – im pH niższe, kwaśniejsze, tym więcej nawozów mineralnych trzeba zastosować, aby rośliny mogły skorzystać ze składników odżywczych. Jeśli pH jest nie uregulowane, nawozów trzeba stosować więcej i ponosić większe koszty nawożenia. Odczyn gleby to coś więcej niż tylko samo pobieranie składników pokarmowych. Dlaczego jest taki ważny i dlaczego nie można przejść obok niego obojętnie? Dlaczego nie uregulowane pH może być przyczyną problemów w uprawie roślin? Odpowiedź znajdziesz w naszym podcaście.

Co to jest odczyn gleby i jak się go interpretuje?

Odczyn pH jest niczym innym, jak cyfrowym wyrażeniem kwasowości gleby. Im niższa cyfra, tym gleba jest kwaśniejsza (poniżej 7), wyższe cyfry oznaczają, że gleba jest alkaiczna (powyżej 7). Gleba ma odczyn obojętny, gdy pH wynosi 7. Cała skala pH w odniesieniu do gleby waha się między 1 a 14. O konieczności uregulowania pH gleby warto pomyśleć jeszcze zanim rozpoczniemy uprawę maliny czy truskawki. Najwięcej problemów może nam przysporzyć gleba o odczynie kwaśnym.

Właściwy odczyn gleby odgrywa kluczową rolę przy pobieraniu składników przez rośliny. Dla przykładu – gdy pH gleby jest na poziomie 4,5, to sprawia, że rośliny są w stanie pobrać w skrajnych przypadkach zaledwie **10%** tego, co pobrałyby, gdyby gleba miała pH 6.

Wynikiem złego pH jest skrajne niedożywienie roślin, co przekłada się na zahamowanie wzrostu czy nieprawidłowe kwitnienie. Wynika z tego, że zbyt niskie pH wymuszałoby podawanie więcej składników pokarmowych, ale nie gwarantuje to lepszego pobierania. Dużo skuteczniej i taniej jest zadbać o prawidłowy odczyn gleby.

Zupełnie odwrotnie wygląda sytuacja w przypadku pobierania mikroskładników z gleby o niskim pH. Tu możemy napotkać problemy dopiero, jeśli odczyn gleby będzie wynosił powyżej pH 7,5.

Jakie są przyczyny zakwaszenia gleb uprawnych?

Najczęstszym powodem zakwaszenia gleb uprawnych jest jednostronne żywienie roślin odpowiednimi formami związków chemicznych – innymi słowy to **stosowanie dużej ilości nawozów bogatych w azot amonowy**, który jednocześnie doskonale obniża zbyt wysokie pH gleby. Bardzo podobnie działa mocznik, który także wpływa na odczyn gleby.

Pamiętajmy, że przyczyny zakwaszenia gleby możemy podzielić na te powodowane przez człowieka, i te niezależne. Gleby, w wyniku procesów w nich zachodzących, w tym aktywności systemu korzeniowego, mogą naturalnie się zakwaszać.

Czym jest kategoria agronomiczna gleby?

Kategorie agronomiczne gleb uprawnych.

Gdybyśmy chcieli w prosty sposób wyjaśnić, czym jest kategoria agronomiczna gleby, należałoby powiedzieć, że jest to **opór gleby do zmian odczynu**. Opór jest często łączony ze składem mechanicznym gleby i ma odzwierciedlenie w tabelach wapnowania.

Określenie tej kategorii będzie kluczowe przy opracowywaniu strategii i podejmowaniu późniejszych działań zmierzających do poprawy jej stanu. Wapnowanie gleb lekkich warto podzielić na etapy i po każdym kolejnym badać pH na nowo. Gleby lekkie wapnujemy 1 do 3 razy w roku, stosując dawki dzielone nawozów wapniowych.

W przypadku zaś gleb ciężkich można założyć, że wystarczy jedno wapnowanie z odpowiednio dobraną dawką. Oddając zatem glebę do badania w stacji chemiczno-rolniczej – rekomendujemy badanie metodą ogrodniczą – warto zadbać o to, aby wśród otrzymanych wyników badania pojawiła się informacja o kategorii agronomicznej gleby.

Jak sprawdzać i kontrolować pH gleby?

Aby sprawdzić pH gleby, należy je po prostu zmierzyć. Wybór mierników (kwasomierzy) na rynku jest spory: od płytek porcelanowych, poprzez paski barwiące, aż do przyrządów elektronicznych. Najważniejsze jest, aby badana próbka gleby została poprawnie podana. Trzeba sięgnąć głębiej i pobrać glebę do zbadania z profilu 0-20 cm. Pobranie próbki z powierzchni może zafałszować wynik i doprowadzić do błędnych wniosków.

Niezależnie od powyższego, rutynowo powinno się pobierać i przekazywać próbki do analizy dwa razy do roku: wiosną oraz po zbiorze owoców.

pH gleby wyrażone w 1 mol KCl a w wodzie, jakie są różnice?

W zależności od tego, jaki płyn zastosowano w badaniu, wynik pH gleby będzie wyrażony w 1 mol KCl (najczęściej spotykane oznaczenie w metodzie rolniczej i sadowniczej), lub w H2O (w przypadku badania gleby metodą ogrodniczą).

Oznaczenie pH gleby przeprowadzone obydwoma powyższymi sposobami mogą się od siebie różnić, pH w wodzie będzie nieco wyższe niż pH w KCl. Polecana przez nas ogrodnicza metoda badania daje wynik bliższy rzeczywistości. Istnieją tabele, które pomagają przeliczać wartości, znajdziecie je poniżej.

Ocena odczynu gleby w zależności od pomiaru dokonywanego w roztworze wody destylowanej lub 1 molowego chlorku potasu [Strzemski 1973]

Więcej informacji o wapnowaniu i uzupełnianiu wapnia znajdziesz tutaj: calfert.pl/wapnowanie-plantacji

Do usłyszenia w kolejnym odcinku podcastu Calfert o Uprawie! Zapraszają: Jarosław Barszczewski oraz Albert Zwierzyński.

Music and Sound effects obtained from https://www.zapsplat.com

https://calfert.pl/2020/09/08/dlaczego-wystepuja-problemy-z-wapniem-w-uprawie-truskawki/