Zaraza ziemniaka – zwalczanie. Strategia antyodpornościowa dla upraw ziemniaka
Zaraza ziemniaka to od lat jedno z największych zagrożeń w towarowej uprawie ziemniaka. Sytuację mocno komplikuje rosnąca odporność sprawcy tej choroby na substancje czynne popularnych fungicydów. Dotychczasowe programy ochrony często przestają przynosić oczekiwane rezultaty. Skąd bierze się tak ogromna zjadliwość tego patogenu? Przedstawiamy założenia skutecznej strategii antyodpornościowej, wypracowanej na podstawie badań w belgijskim centrum rozwojowym.
Spis treści
Dalsza część artykułu pod materiałem wideo ↓
Dlaczego zwalczanie zarazy ziemniaka staje się coraz trudniejsze?
Sprawca choroby – lęgniowiec Phytophthora infestans – charakteryzuje się wyjątkową zmiennością genetyczną. Potrafi też błyskawicznie się namnażać. W Europie Zachodniej odporność tego patogenu na popularne substancje czynne stała się już powszechnym problemem. Choć w Polsce skala tego zjawiska jest mniejsza, to rosnący areał upraw i intensyfikacja produkcji ziemniaka przyspieszają ten proces. Coraz częściej na krajowych polach obserwuje się obniżoną skuteczność tradycyjnych zabiegów ochronnych.
Z naszych obserwacji wynika, że najbardziej agresywne genotypy potrafią w ciągu 10 dni wyprodukować 246 mln zarodników na jednym liściu, co jest naprawdę bardzo szybkim tempem rozwoju i dowodem na to, dlaczego ten patogen tak szybko się uodparnia na różne substancje.
Badania nad odpornością sprawcy zarazy ziemniaka - wnioski z centrum badawczego Certis Belchim w Belgii
Odpowiedzią na rosnące wyzwanie odporności są prace badawczo-rozwojowe prowadzone m.in. przez firmę Certis Belchim. Jej stacja doświadczalna w Belgii była celem wizyty studyjnej polskich przedstawicieli branży. Na tamtejszych poletkach doświadczalnych testowane są różne strategie zwalczania zarazy ziemniaka. W znajdujących się tam laboratoriach zbierane są i szeroko badane różne genotypy tego patogenu.
W naszych laboratoriach są zbierane i badane różne szczepy sprawcy zarazy z całej Europy. Co roku panują inne warunki uprawowe, dlatego też te szczepy inaczej atakują, ale rzeczywiście coraz więcej genotypów wykazuje uodpornienia.
To właśnie na bazie tych wieloletnich obserwacji powstał nowy produkt – fungicyd Areli. Belgijscy naukowcy potwierdzają jego bardzo wysoką skuteczność wobec szczepów wykazujących obniżoną wrażliwość na dotychczas stosowane środki ochrony.
Areli – nowe rozwiązanie w antyodpornościowej zwalczania zarazy ziemniaka
Środek Areli uzyskał rejestrację w Polsce w marcu bieżącego roku i jest już dostępny w sprzedaży. Jego innowacyjność polega na synergistycznym połączeniu dwóch różnych substancji czynnych – cyjazofamidu oraz walifenalatu.
Preparat charakteryzuje się zatem komplementarnością tych dwóch substancji:
- Działaniem wgłębnym i powierzchniowym – pokrywa blaszkę liściową oraz zabezpiecza również młode przyrosty.
- Dwoma mechanizmami działania – cyjazofamid (grupa FRAC 21) blokuje oddychanie komórkowe, natomiast walifenalat (grupa FRAC 40) hamuje syntezę celulozy, która buduje ściany komórkowe patogena.
Taka kombinacja utrudnia patogenowi szybkie wytworzenie odporności.
Dawkowanie oraz zalecenia stosowania środka Areli
Fungicyd wykazuje najwyższą skuteczność, gdy jest aplikowany zapobiegawczo (profilaktycznie). Najlepiej zaplanować jego użycie w początkowych fazach intensywnego wzrostu roślin.
- Zalecana dawka: 1 l/ha.
- Maksymalna liczba zabiegów w sezonie: 6.
- Strategia antyodpornościowa: Środek należy stosować przemiennie z fungicydami o innym mechanizmie działania (spoza grup FRAC 21 i 40).
Jak zapobiegać uodparnianiu się sprawcy zarazy ziemniaka na fungicydy?
Zbudowanie skutecznej obrony przed Phytophthora infestans wymaga odejścia od schematycznych, powtarzalnych programów oprysków. Podstawą walki z uodparnianiem się patogenu jest systemowa, konsekwentna rotacja substancji o odmiennych kodach FRAC oraz wprowadzanie do zabiegów nowoczesnych mieszanin dwuskładnikowych, takich jak Areli. Bardzo ważne jest ścisłe przestrzeganie wskazań etykietowych stosowanych środków ochrony roślin. Zaniżanie zalecanych dawek preparatów niesie za sobą poważne ryzyko – pozwala przeżyć osobnikom słabszym, które z czasem uodparniają się na daną substancję czynną i dają początek agresywnym, odpornym szczepom.
Pełna strategia antyodpornościowa nie kończy się jednak na zabiegach chemicznych i musi opierać się na starannej profilaktyce agrotechnicznej. Znaczenie ma też uprawa odmian o podwyższonej tolerancji na patogena oraz sadzenie wyłącznie zdrowego, kwalifikowanego materiału sadzeniakowego. Ponadto producenci rolni powinni unikać nadmiernego zagęszczenia łanu oraz unikać przenawożenia azotem.
- PAMIĘTAJ, KUPUJĄC ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN!
Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie. Środki ochrony roślin do użytku profesjonalnego mogą być nabyte tylko i wyłącznie przez osoby pełnoletnie oraz posiadające kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w ustawie (art. 28 Ustawy z 8 marca 2023 r. o Środkach Ochrony Roślin Dz. Ust. 2020 poz. 2097 z późn. zm.).
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Jakie warunki pogodowe najbardziej sprzyjają rozwojowi zarazy ziemniaka?
Lęgniowiec Phytophthora infestans rozwija się najszybciej przy wysokiej wilgotności powietrza (powyżej 90%) oraz umiarkowanych temperaturach – w przedziale od 15 do 20°C. Szczególnie niebezpieczne są okresy z długo utrzymującą się rosą, mgłami oraz częstymi, drobnymi opadami deszczu. W takich warunkach zarodniki pływkowe mogą przemieszczać się w kroplach wody i dokonać infekcji kolejnych roślin w ciągu zaledwie kilku godzin, co wymusza natychmiastową reakcję i skrócenie odstępów między zabiegami.
Na czym polega strategia antyodpornościowa przy zwalczaniu zarazy ziemniaka?
Opiera się ona na unikaniu stosowania ciągle tych samych substancji czynnych. Aby zapobiec uodparnianiu się patogenu, należy stosować opryski przemiennie (rotacyjnie) z użyciem preparatów z różnych grup chemicznych (kodów FRAC). Ponadto zaleca się praktykowanie działań profilaktycznych, takich jak zdrowy materiał sadzakowy, odmiany o podwyższonej odporności czy unikanie nadmiernego rozrostu łanów.
Jakie substancje czynne zawiera fungicyd Areli i jak działają?
Areli zawiera dwie uzupełniające się substancje czynne: cyjazofamid (grupa FRAC 21) oraz walifenalat (grupa FRAC 40). Cyjazofamid paraliżuje procesy oddychania komórkowego patogenu, natomiast walifenalat niszczy strukturę jego ścian komórkowych poprzez blokowanie syntezy celulozy. Daje to silny efekt synergii i wysoką skuteczność zabiegu ochrony bez ryzyka powstania odporności.
Kiedy najlepiej wykonać oprysk na zarazę ziemniaka preparatem Areli?
Preparat wykazuje najlepsze działanie stosowany profilaktycznie (zapobiegawczo). Optymalnym momentem na aplikację jest wczesna faza intensywnego wzrostu wegetatywnego ziemniaka, kiedy roślina szybko buduje nową masę zieloną, a presja ze strony Phytophthora infestans zaczyna rosnąć.
Czy stosując zaniżone dawki środków ochrony roślin można zapobiec uodparnianiu się patogenów?
Nie, wręcz przeciwnie – zaniżanie zalecanych dawek to jeden z najczęstszych błędów, który drastycznie przyspiesza proces budowania odporności przez Phytophthora infestans. Zbyt niska koncentracja substancji czynnej w roślinie nie niszczy całej populacji sprawcy choroby, a jedynie eliminuje osobniki najbardziej wrażliwe. Pozwala to przeżyć osobnikom o naturalnie wyższej, częściowej odporności. Te silniejsze formy błyskawicznie się namnażają, przekazując geny odporności kolejnym pokoleniom, co daje początek nowym, całkowicie odpornym szczepom na danym polu.
Przeczytaj również
GLUKO MIEDŹ EXTRA
CHITOFORCE TURBO
