Wapnowanie gleby i uzupełnienie dostępnego wapnia dla truskawek i malin

Zawartość odpowiedzialnego za to wszystko wapnia w strefie korzeniowej roślin uprawnych powinna być na odpowiednim poziomie. Wapń służy również do regulacji, (podnoszenia) odczynu gleby.  Plantatorzy powinni skupić się i odpowiednio uregulować pH gleby, tak aby zapewnić odpowiednie pobieranie makro- i mikroskładników ze strefy korzeniowej.

Jak widać – gdzie by się w roślinie nie obrócić – tam wapń jest bardzo potrzebny.

Czy znamy odczyn naszej gleby oraz zawartość dostępnego wapnia w strefie korzeniowej roślin? Jeśli nie, to zachęcam do pobrania próbek glebowych z głębokości od 0 do 20 cm i wysłanie ich do OSChR lub Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach wraz ze zleceniem wykonania analizy gleby metodą ogrodniczą.

Dobroczynne działanie wapnia w glebie

Wapń jednak ma również wpływ na stan i właściwości gleby – regulując jej odczyn i właściwości fizyczne oraz parametry takie jak struktura gruzełkowata.

Obecność dostatecznej ilości wapnia w kompleksie sorpcyjnym przyczynia się do kreacji prawidłowych relacji powietrzno-wodnych oraz – co chyba najważniejsze – do wytworzenia i utrzymania struktury gruzełkowatej – największego sprzymierzeńca plantatora w uprawie roślin, czyli czynnika wpływającego na wzrost i aktywność systemu korzeniowego.

W jaki sposób wapń wpływa na odczyn gleby?

Jest to proces związany z rozpuszczaniem związków wapnia w wodzie. Zawsze powstaje wtedy jon hydroksylowy (OH^–), który podnosi odczyn pH w kierunku alkalicznego.

Z grubsza można powiedzieć, że 95% roślin wymaga odczynu w zakresie 5,5- 7,5, a jedynie niektóre wyjątki (jak np. borówka wysoka) preferują odczyn kwaśny lub bardzo kwaśny – w zakresie pH 4-5.

Ponieważ odczyn obniżyć jest stosunkowo łatwo, w glebach robi się to, używając azotu w formie jonu amonowego NH₄⁺, zajmiemy się podwyższaniem pH gleby.

Dlaczego wybrano sole oraz tlenki i wodorotlenki wapnia?

1. mamy duże zasoby skał wapiennych
2. obróbka surowca nie jest droga, a dostępność jest powszechna
3. stosowanie produktów wapniowych jest bezpieczne dla plantatorów i roślin, szczególnie węglanu wapnia i siarczanu wapnia
4. rośliny zawsze potrzebują dostępnego wapnia w glebie, aby móc go pobierać wraz z wodą

Przy wapnowaniu jest zawsze kwestia otwarta

Kiedy wykonywać wapnowanie plantacji?

Wapnowanie na ogół wykonuje się jesienią. Zwykle termin ten jest wybierany, ponieważ większość produktów wapniowych jest, albo słabo rozpuszczalna w wodzie i potrzebuje czasu, aby uwolnić wapń do gleby. Zatem – termin jesienny jest bezpieczny – obojętnie czy stosujemy postać węglanową, siarczanową, czy tlenkową.

Pamiętajmy jednak, że na glebach lekkich, gdzie kompleks sorpcyjny jest niewielki – należy raczej stosować formy węglanowe lub siarczanowe: postać tlenkowa może raptownie zalkalizować podłoże do wartości ponad pH 7,5, który to odczyn nie jest korzystny dla większości roślin – z wyjątkiem roślin wapieniolubnych.

Jakie stosować dawki i w jakiej postaci aplikować produkty wapniowe?

Zawsze skorzystajmy z kalkulatora wapnowania, a jeśli nie mamy do takiego dostępu – pamiętajmy, że im lżejsza gleba, tym jednorazowa dawka mniejsza i w formie węglanowej. Jeżeli stosujemy wapnowanie jesienią na glebach mocniejszych, możemy posłużyć się postacią tlenkową (wapno palone) lub najlepiej mieszana, gdzie wapń jest w dwóch formach – i węglanowej i tlenkowej. Przykładem takiego produktu zawierającego dwie formy wapnia, tlenkową i węglanową, jest HORTIWAP MIX, który w sumie zawiera 65% CaO, ale 39% dostarczanego wapnia jest w formie węglanowej CaCO₃, a pozostała część wapnia jest w formie tlenkowej. Dlatego nawóz jest bardziej bezpieczny dla roślin niż nawóz zawierający wysoką zawartość wapnia tlenkowego, szczególnie rekomendowany na gleby średnie i cięższe, do aplikacji przed założeniem plantacji lub w okresie późno jesiennym. HORTIWAP MIX to szybkie dostarczenie wapnia i regulacja odczynu dzięki formie tlenkowej oraz wolniejsze uwalnianie jonów Ca⁺⁺ w późniejszym okresie.

Postać węglanową można również aplikować bezpośrednio przed zakładaniem plantacji wiosną oraz nawet w trakcie wegetacji – jeśli jest to potrzebne.

W takich sytuacjach najlepiej stosować postać granulowaną – HORTIWAP KREDA zawierający 97% CaCO3. Nawóz charakteryzuje się wysoką reaktywnością – 94% i bardzo niską wilgotnością – poniżej 1% H₂O, czyli plantator płaci za węglan wapnia, a nie za wodę. HORTIWAP KREDA to nawóz granulowany produkowany z bardzo rozdrobnionej mączki wapiennej. Dzięki temu granule rozpuszczają się, a wapń może w wyniku aktywności mikroorganizmów przechodzić do gleby i do kompleksu sorpcyjnego.

Jakie dawki HORTIWAP KREDA I HORTIWAP MIX można stosować?

Powinniśmy znać pH gleby oraz zawartość wapnia Ca⁺⁺ w glebie, aby dopasować precyzyjnie dawki nawozów wapniowych do naszej plantacji.

Można powiedzieć, że dawki jesienne mogą się wahać od 500 do 2000 kg / ha wapnia w postaci węglanowej.

Jeżeli stosujemy postać tlenkową – dawki takie należy zredukować o połowę, a w przypadku gleb lekkich – nie stosować tej postaci, sięgając po takie rozwiązania jak HORTIWAP KREDA lub HORTIWAP SIARCZAN WAPNIA.

Jeżeli stosujemy wapnowanie HORTIWAP KREDA wiosną przed założeniem plantacji – nie przekraczajmy ilości 1000 kg / ha jednorazowo – głównie z powodu możliwego zasolenia i związanych z tym problemów z przekorzenianiem się sadzonek.

Jak wspomniałem zasadniczo mamy cztery postaci produktów do wapnowania:

• węglanową, czyli HORTIWAP KREDA,
• siarczanową, czyli HORTIWAP SIARCZAN WAPNIA,
• tlenkową – dostępne na indywidualnie zamówienie naszych klientów w ilości 24 tony,
• mieszaną (tlenkowo-węglanową), czyli HORTIWAP MIX.

Osiem zasad i warunków stosowania nawozów wapniowych na plantacjach

1. Im gleba lżejsza – tym lepiej użyć HORTIWAP KREDA.
2. Im gleba cięższa – tym lepiej użyć formy tlenkowej, a najlepiej HORTIWAP MIX.
3. HORTIWAP SIARCZAN WAPNIA używajmy w specyficznych roślinach o czerwonych lub fioletowych owocach: truskawka, malina, borówka.
4. Na glebach lżejszych stosujemy pół-dawki nawozów wapniowych lub niższe z zalecanych, na glebach cięższych możemy stosować rekomendowane dawki.
5. Najlepiej wapnować pole przed założeniem plantacji, dzieląc dawki wapnia na kilka aplikacji w czasie przygotowania stanowiska.
6. Aplikacje na istniejących plantacjach powinny być prowadzone w okresie jesiennym, wiosną tylko w szczególnych przypadkach.
7. Regularnie, najlepiej co roku, sprawdzać odczyn gleby i zawartości wapnia, aby regulować te parametry sukcesywnie.
8. Jeśli zawartość wapnia jest bardzo niska lub odczyn bardzo kwaśny, trzeba pamiętać, że na takich stanowiskach regulacja odczynu i zawartości wapnia może potrwać kilka lat.