Jak przygotować kapustę do długiego przechowywania? Szara pleśń, schładzanie i zabieg przed zbiorem
Kapusta do przechowywania – jak ograniczyć szarą pleśń i utrzymać jakość główek przez kilka miesięcy?
Dobra cena za kapustę nie zawsze jest w momencie zbioru. W wielu gospodarstwach prawdziwa gra o wynik ekonomiczny zaczyna się dopiero wtedy, gdy główki trafiają do przechowalni i mają zachować jakość handlową przez kolejne miesiące. Problem w tym, że chłodnia nie naprawi błędów popełnionych podczas zbioru. Uszkodzone, mokre lub zbyt ciepłe główki mogą bardzo szybko stać się miejscem rozwoju chorób przechowalniczych, a jednym z najważniejszych zagrożeń jest szara pleśń. Dlatego program długiego przechowywania trzeba rozpocząć jeszcze na polu: od wyboru odpowiedniego surowca, zabiegu przedzbiorczego, zbioru podczas suchej pogody i możliwie szybkiego schłodzenia.
Kapusta przed przechowywaniem – szara pleśń, schładzanie i zabezpieczenie towaru
Zobacz materiał poświęcony przygotowaniu kapusty do wielomiesięcznego przechowywania: od zabiegu przed zbiorem przez schładzanie aż po organizację komory przechowalniczej.
Podeślij link do filmu, a tutaj zostanie osadzony responsywny player 16:9.
Przechowywanie kapusty zaczyna się jeszcze na polu
Profesjonalne przechowywanie kapusty nie polega wyłącznie na ustawieniu odpowiedniej temperatury w chłodni. Jeżeli główki mają pozostać w dobrej kondycji przez kilka miesięcy i pozwolić producentowi przesunąć sprzedaż na późniejszy okres, bazę trzeba stworzyć jeszcze przed zbiorem.
Do przechowalni powinien trafiać przede wszystkim towar odpowiednio dojrzały, zdrowy i możliwie wolny od uszkodzeń mechanicznych. Równie istotne są warunki podczas zbioru.
Mokra kapusta zebrana w czasie opadów lub przy długo utrzymującej się wilgoci powierzchniowej rozpoczyna okres przechowywania z dużo trudniejszej pozycji niż główki zebrane przy suchej pogodzie.
Przechowalnia może spowolnić metabolizm produktu i rozwój części patogenów, ale nie odwróci procesów, które rozpoczęły się wcześniej na polu.
Baza udanego przechowania budowana jest jeszcze na polu. Do komór chłodniczych trafia surowiec wyłącznie w pełni dojrzały, nieuszkodzony mechanicznie i zebrany podczas suchej pogody.
Szara pleśń kapusty – dlaczego problem ujawnia się właśnie w przechowalni?
Sezon, w którym przed zbiorem długo utrzymują się stosunkowo wysokie temperatury i duża wilgotność, zwiększa znaczenie chorób przechowalniczych. Jednym z podstawowych zagrożeń jest szara pleśń.
Problem staje się szczególnie poważny wtedy, gdy do komory trafiają główki: mokre, uszkodzone lub niedostatecznie schłodzone.
W takich warunkach nawet stosunkowo niewielkie ognisko choroby może podczas wielomiesięcznego przechowywania prowadzić do stopniowego pogarszania jakości handlowej całej partii.
Najważniejszym zadaniem producenta nie jest próba ratowania kapusty po kilku miesiącach przechowywania. Znacznie skuteczniejsze jest prawidłowe przygotowanie towaru przed zbiorem i przed schłodzeniem.
Nie każda kapusta nadaje się do długiego przechowywania
Moment załadunku skrzyń powinien być jednocześnie pierwszym etapem selekcji. Do partii przeznaczonej do wielomiesięcznego przechowywania nie powinny trafiać główki z wyraźnymi uszkodzeniami mechanicznymi, objawami gnicia czy silnym uszkodzeniem tkanek.
Każde pęknięcie, otarcie lub rana powstała podczas cięcia czy transportu zmniejsza przewagę, jaką później daje chłodzenie.
Przed wstawieniem kapusty do przechowalni sprawdź:
- Dojrzałość główki. Towar powinien być odpowiednio dojrzały i przeznaczony do długiego przechowywania.
- Zdrowotność. Nie kieruj do długiego przechowywania główek z widocznymi objawami gnicia.
- Uszkodzenia mechaniczne. Ogranicz otarcia, pęknięcia i rany podczas cięcia oraz transportu.
- Wilgotność. Preferuj zbiór podczas suchej pogody.
- Czas do schłodzenia. Ogranicz okres pomiędzy cięciem a rozpoczęciem odbierania ciepła z produktu.
- Higienę. Skrzynie, urządzenia i przestrzeń magazynowa powinny być odpowiednio przygotowane.
- Cyrkulację powietrza. Sposób ustawienia opakowań musi umożliwiać przepływ powietrza.
Polyversum WP przed zbiorem kapusty – element programu przeciwko chorobom przechowalniczym
Jednym z rozwiązań opisanych w aktualnym programie ochrony kapusty przed chorobami przechowalniczymi jest Polyversum WP.
Jest to biologiczny fungicyd zawierający żywy mikroorganizm grzybopodobny Pythium oligandrum M1.
W przedstawionych aktualnych warunkach dla kapusty głowiastej białej wskazano choroby przechowalnicze, w tym szarą pleśń.
Polyversum WP + Protector
| Element programu | Zalecenie |
|---|---|
| Polyversum WP | 0,15–0,2 kg/ha |
| Protector | 0,3 l/ha |
| Termin | 5–7 dni przed zbiorem |
| Ilość wody | 300–600 l/ha |
| Technika | opryskiwanie średniokropliste |
| Liczba zabiegów | 1 |
W aktualnych warunkach dla tego zastosowania wskazano zabieg 5–7 dni przed zbiorem. Nie należy więc automatycznie stosować wcześniejszych zaleceń mówiących o 2–3 dniach przed cięciem. Przed zabiegiem należy ponownie sprawdzić aktualną etykietę.
Dlaczego Polyversum WP stosuje się razem z Protectorem?
W przedstawionym programie dla kapusty głowiastej białej Polyversum WP jest przewidziany razem z adiuwantem Protector w dawce 0,3 l/ha.
Zabieg wykonywany jest w bardzo specyficznym momencie. Główka jest już wykształcona, powierzchnia liści jest duża, a jesienna pogoda może być bardzo zmienna. Dlatego znaczenie ma dokładne naniesienie cieczy na powierzchnię roślin.
Nie chodzi o wykonywanie kolejnych przypadkowych zabiegów tuż przed zbiorem, ale o zaplanowanie jednego elementu programu przedprzechowalniczego we właściwym terminie.
Szybkie schłodzenie kapusty – drugi filar udanego przechowywania
Sam zabieg wykonany na polu nie rozwiązuje problemu, jeżeli później do chłodni zostanie wprowadzona duża masa bardzo ciepłego towaru. Kapusta po zbiorze nadal oddycha.
Im wyższa temperatura produktu, tym intensywniej przebiegają procesy metaboliczne. Jednocześnie duża ilość ciepłego materiału stanowi znaczne obciążenie dla instalacji chłodniczej.
Bardzo ważne też jest, żeby ta kapusta była dobrze schłodzona. Chowamy rano do przechowalni schłodzony już wstępnie towar, żeby przechowalnia też nie miała za dużo towaru do schłodzenia.
Naturalne nocne wychłodzenie może być pomocne tylko wtedy, gdy warunki pogodowe nie powodują ponownego zwilżenia kapusty. Deszcz, mgła czy intensywna rosa mogą zniwelować korzyści z niższej temperatury.
Dlaczego skoki temperatury zwiększają ryzyko problemów?
W przechowalnictwie znaczenie ma nie tylko sama temperatura, ale także stabilność warunków. Duże różnice temperatur mogą powodować lokalne wykraplanie się wilgoci.
Jeżeli jednocześnie w partii znajdują się główki uszkodzone lub wcześniej zainfekowane, powstają warunki sprzyjające rozwojowi problemów przechowalniczych.
Chłodnia nie powinna być traktowana jak urządzenie, które natychmiast naprawi zbyt ciepły lub mokry towar.
Prawidłowa kolejność:
Do przechowania kierujemy możliwie suche i zdrowe główki.
Ograniczamy ilość ciepła, którą później musi odebrać chłodnia.
Unikamy niepotrzebnego przetrzymywania produktu po schłodzeniu.
Dążymy do możliwie równomiernej temperatury całej partii.
Powietrze musi mieć możliwość przepływania pomiędzy skrzyniami.
Zamgławianie Polyversum WP w przechowalni – tutaj trzeba szczególnie pilnować etykiety
W materiałach źródłowych można spotkać starsze schematy zakładające powtarzanie zamgławiania po miesiącu lub dwóch. Takiego programu nie należy obecnie automatycznie powielać.
W przedstawionych aktualnych warunkach dla kapusty głowiastej czerwonej wskazano zastosowanie przeciwko szarej pleśni poprzez zamgławianie w komorze.
Aktualne parametry zamgławiania
Zalecana dawka: 150–200 g Polyversum WP na 500 m³ komory.
Zabieg wykonuje się po złożeniu główek do komory i schłodzeniu ich do 3–5°C.
Maksymalna liczba zabiegów: 1 zabieg w sezonie przechowalniczym.
Jeżeli aktualna etykieta przewiduje jeden zabieg, nie należy samodzielnie zwiększać częstotliwości aplikacji. Liczba zabiegów jest elementem warunków stosowania środka.
Zamgławianie to nie zwykłe opryskiwanie
W przedstawionych aktualnych warunkach wskazane są zamgławiacze z dodatkową parą dysz chłodzących typu PulsFog BIO, a jako nośnik przewidziano glicerynę spożywczą.
Zabieg może wykonywać profesjonalny użytkownik, który spełnia wymagania dotyczące stosowania środków metodą fumigacji.
Urządzenie, dawka, objętość komory, sposób wykonania zabiegu oraz kwalifikacje wykonującego muszą być zgodne z aktualną etykietą.
Cyrkulacja powietrza – sposób ustawienia skrzyń jest częścią technologii
Nawet bardzo wydajna instalacja chłodnicza nie zapewni równomiernych warunków, jeżeli powietrze nie będzie mogło swobodnie przemieszczać się pomiędzy rzędami skrzyń.
Znaczenie ma to nie tylko podczas zamgławiania. Jeżeli jedna część komory jest schładzana szybko, a w innej pozostają cieplejsze strefy, cała partia nie znajduje się w jednakowych warunkach.
Przygotowanie komory powinno obejmować: umycie i przygotowanie przestrzeni, sprawdzenie instalacji chłodniczej oraz zaplanowanie ustawienia skrzyń tak, aby nie blokowały głównych dróg przepływu powietrza.
Najczęstsze błędy przy przygotowaniu kapusty do przechowywania
Zbiór mokrych główek
Pośpiech przy zbiorze nie powinien oznaczać cięcia kapusty, która pozostaje silnie zwilżona po deszczu lub intensywnej rosie.
Wstawienie bardzo ciepłego towaru do pełnej komory
Chłodnia musi wtedy odebrać ogromną ilość ciepła w krótkim czasie, co może utrudniać równomierne schładzanie całej partii.
Brak selekcji podczas załadunku
Silnie uszkodzone lub rozpoczynające gnicie główki nie powinny trafiać do partii planowanej do wielomiesięcznego przechowywania.
Zbyt ciasne ustawienie skrzyń
Brak odpowiednich dróg przepływu powietrza utrudnia równomierne chłodzenie.
Założenie, że chłodnia „wyleczy” problemy z pola
Przechowalnia przede wszystkim spowalnia procesy. Nie odbudowuje uszkodzonych tkanek i nie przywraca jakości towaru zebranej w złej kondycji.
Stosowanie programu sprzed kilku lat bez sprawdzenia etykiety
Warunki rejestracji mogą ulegać zmianom. Dlatego przed zabiegiem trzeba sprawdzić aktualny termin, dawkę, liczbę zabiegów i zakres stosowania.
Program przygotowania kapusty do przechowywania krok po kroku
Poniższa tabela zbiera cały proces od ostatnich dni na polu do rozpoczęcia właściwego przechowywania.
Na telefonie tabelę można przesuwać palcem w poziomie.
| Etap | Co zrobić? | Na co zwrócić uwagę? |
|---|---|---|
| Kilka dni przed zbiorem | Zaplanować ochronę przed chorobami przechowalniczymi | W kapuście głowiastej białej Polyversum WP + Protector zgodnie z aktualną etykietą |
| 5–7 dni przed zbiorem | Polyversum WP 0,15–0,2 kg/ha + Protector 0,3 l/ha | 300–600 l wody/ha, 1 zabieg |
| Przed cięciem | Ocenić zdrowotność i dojrzałość partii | Do przechowania kierować główki dobrej jakości |
| Zbiór | Pracować w możliwie suchych warunkach | Ograniczać uszkodzenia mechaniczne |
| Po zbiorze | Możliwie szybko rozpocząć schładzanie | Nie dopuścić do ponownego zawilgocenia towaru |
| Załadunek komory | Pozostawić przestrzeń dla przepływu powietrza | Nie blokować kanałów cyrkulacyjnych |
| Przechowywanie | Utrzymywać możliwie stabilne warunki | Regularnie kontrolować partię i usuwać problematyczne główki |
| Zamgławianie | Wykonywać wyłącznie tam, gdzie pozwala aktualna etykieta | Dawka, urządzenie, temperatura i liczba zabiegów muszą odpowiadać rejestracji |
Wnioski z przechowalni dla producenta kapusty
Przechowywanie kapusty przez kilka miesięcy nie zaczyna się w momencie zamknięcia drzwi chłodni. Zaczyna się kilka dni wcześniej na polu.
Pierwszym elementem jest jakość surowca: odpowiednia dojrzałość, zdrowotność, sucha powierzchnia i ograniczenie uszkodzeń mechanicznych.
Drugim elementem jest właściwie zaplanowany program przedzbiorczy. W przedstawionych aktualnych warunkach dla kapusty głowiastej białej Polyversum WP stosuje się w dawce 0,15–0,2 kg/ha razem z Protectorem 0,3 l/ha, 5–7 dni przed zbiorem.
Trzeci element to temperatura. Nie warto wprowadzać dużej masy rozgrzanego towaru do komory i oczekiwać, że instalacja chłodnicza natychmiast wyrówna warunki w całej partii. Towar powinien zostać możliwie szybko schłodzony, ale bez dodatkowego zwilżania.
Czwarty element to późniejsze zabiegi w przechowalni. Nie należy budować programu na zasadzie automatycznego powtarzania zamgławiania co kilka tygodni. Dla przedstawionego zastosowania w kapuście głowiastej czerwonej wskazano maksymalnie 1 zabieg w sezonie przechowalniczym.
Dobre przechowywanie to cały łańcuch:
zdrowa główka → prawidłowy zabieg przed zbiorem → suchy zbiór → ograniczenie uszkodzeń → szybkie schłodzenie → prawidłowy załadunek → stabilne warunki → regularna kontrola partii.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jak przygotować kapustę do długiego przechowywania?
Do przechowalni należy kierować przede wszystkim zdrowe, odpowiednio dojrzałe i możliwie nieuszkodzone główki. Ważne są również: sucha pogoda podczas zbioru, ograniczenie uszkodzeń mechanicznych oraz możliwie szybkie obniżenie temperatury produktu.
Co najczęściej powoduje straty kapusty w przechowalni?
Jednym z najważniejszych zagrożeń są choroby przechowalnicze, w tym szara pleśń. Ryzyko zwiększają m.in.: uszkodzenia tkanek, mokry towar, nierównomierne schłodzenie oraz nieprawidłowa cyrkulacja powietrza.
Kiedy stosować Polyversum WP na kapustę przed przechowywaniem?
W przedstawionych aktualnych warunkach dla kapusty głowiastej białej zabieg przewidziano 5–7 dni przed zbiorem. Dawka Polyversum WP wynosi 0,15–0,2 kg/ha razem z Protectorem 0,3 l/ha. Maksymalna liczba zabiegów w tym zastosowaniu wynosi jeden.
Czy Polyversum WP należy stosować z Protectorem?
W opisanym zastosowaniu na choroby przechowalnicze kapusty głowiastej białej program przewiduje Polyversum WP 0,15–0,2 kg/ha wraz z Protectorem 0,3 l/ha. Przed zabiegiem należy sprawdzić aktualną etykietę produktu.
Czy kapustę można pozostawić na noc przed wstawieniem do chłodni?
Naturalne wychłodzenie produktu może w określonych warunkach pomóc obniżyć jego temperaturę. Nie powinno jednak prowadzić do ponownego zwilżenia główek przez deszcz, mgłę lub intensywną rosę. Celem jest schłodzenie, a nie zawilgocenie produktu.
Czy można zamgławiać kapustę Polyversum co 1–2 miesiące?
Nie należy przyjmować takiego schematu jako aktualnej rekomendacji. Dla przedstawionego zastosowania w przechowalni w kapuście głowiastej czerwonej aktualne warunki przewidują maksymalnie jeden zabieg w sezonie przechowalniczym.
Kiedy można wykonać zamgławianie Polyversum w przechowalni?
Dla przedstawionego zastosowania w kapuście głowiastej czerwonej zabieg wykonuje się po złożeniu główek do komory i ich schłodzeniu do 3–5°C. W materiale wskazano dawkę 150–200 g/500 m³ komory.
Czy do zamgławiania można wykorzystać dowolny zamgławiacz?
Nie należy tego zakładać. Urządzenie, sposób aplikacji, dawka, objętość komory oraz kwalifikacje wykonującego muszą odpowiadać aktualnym warunkom stosowania. W przedstawionych warunkach wskazano urządzenia typu PulsFog BIO z dodatkową parą dysz chłodzących.
Przygotowujesz kapustę lub inne warzywa do długiego przechowywania?
Skontaktuj się z doradcami Calfert. Pomożemy dopasować program do uprawy, planowanego terminu zbioru, kondycji plantacji oraz technologii przechowywania stosowanej w gospodarstwie.
Umów bezpłatną konsultację
