Brokuł przed zbiorem, jak ograniczyć bakteriozy i szkody powodowane przez śmietkę kapuścianą?
Brokuł przed zbiorem – jak ograniczyć bakteriozy i szkody powodowane przez śmietkę kapuścianą?
Do cięcia zostało kilka dni, rano róże są mokre od rosy, w dzień nadal jest ciepło, a nad polem cały czas lata śmietka. W takim układzie o klasie partii nie decyduje już nawożenie, tylko dwie rzeczy: jak długo woda utrzymuje się w róży i czy larwy zdążyły uszkodzić rośliny. Poniżej podsumowanie lustracji plantacji brokuła, zestawienie zarejestrowanych rozwiązań przeciwko śmietce kapuścianej oraz odpowiedź na pytanie, czego w ostatnim tygodniu przed zbiorem zrobić już się nie da.
Brokuł przed zbiorem – śmietka kapuściana i bakteriozy róży
Zobacz materiał bezpośrednio z plantacji brokuła. Omawiamy zagrożenie ze strony śmietki kapuścianej, ryzyko bakterioz oraz decyzje, które można jeszcze podjąć przed zbiorem.
Koniec sezonu w brokule – dwa problemy na jednym polu
Wrzesień na plantacji brokuła to moment, w którym większość pracy jest już za plantatorem. Rośliny mają zbudowaną masę liściową, róża jest wykształcona, a producent liczy dni do cięcia.
Część partii pojedzie na świeży rynek do różyczkowania, część trafi do chłodni i do przetwórstwa. Właśnie na tym etapie pojawiają się dwa zagrożenia, które potrafią obniżyć klasę handlową partii w ciągu kilkudziesięciu godzin.
Bakteryjne gnicie róży
Długo utrzymująca się wilgoć, rosa, ciepłe dni i chłodne noce tworzą warunki sprzyjające rozwojowi bakterii.
Śmietka kapuściana
Larwy uszkadzają tkanki, tworząc miejsca, przez które drobnoustroje mogą łatwiej wnikać do rośliny.
Oba problemy są ze sobą powiązane. Bakterie potrzebują dwóch rzeczy: wody utrzymującej się na tkance oraz uszkodzenia, przez które mogą wniknąć. Wrześniowa pogoda z ciepłymi dniami, chłodnymi nocami i długo utrzymującą się rosą zapewnia pierwszy warunek. Żerowanie szkodników zapewnia drugi.
Plantacja brokuła za chwilę do cięcia. Producent mówi, że w ciągu pięciu, może siedmiu dni będzie tutaj coś do cięcia. Cały czas jest ciepło, cały czas mamy rosę na roślinach, w szczególności na różach, więc trzeba zwrócić uwagę na bakteriozy.
Śmietka kapuściana w brokule – gdzie naprawdę żerują larwy?
Śmietka kapuściana (Delia radicum) wydaje w Polsce dwa, a w sprzyjających sezonach trzy pokolenia. Muchówki pierwszego pokolenia pojawiają się w maju i czerwcu, kolejne naloty przypadają na lipiec i sierpień, a przy ciepłej jesieni obserwuje się je również we wrześniu.
Dla plantatora brokuła najważniejsze jest to, gdzie samica składa jaja i gdzie żeruje larwa. Od tego zależy skuteczność ochrony.
Samice składają jaja na szyjce korzeniowej roślin lub w jej sąsiedztwie, pod grudkami ziemi, pojedynczo lub po kilka. Larwy żerują w szyjce korzeniowej oraz w głąbie u nasady róży, drążąc w tkance chodniki.
Uszkodzone rośliny mogą żółknąć, zamierać i zasychać, a zasiedlone fragmenty są dodatkowo narażone na porażenie przez drobnoustroje powodujące gnicie.
Śmietka nie zasiedla róży od góry. Larwa wchodzi do rośliny od części przykorzeniowej i może przemieszczać się w kierunku nasady róży wnętrzem głąba. Dlatego uszkodzenia mogą zostać zauważone dopiero podczas cięcia.
Po przecięciu rośliny może być widoczny sczerniały, uszkodzony lub gnijący rdzeń, mimo że wcześniej roślina z zewnątrz wyglądała poprawnie.
Monitoring śmietki kapuścianej
Monitoring opiera się na pułapkach zapachowych oraz na przeglądzie roślin. Próg szkodliwości przy pułapkach to odłowienie więcej niż dwóch muchówek dziennie przez dwa kolejne dni.
Przy przeglądzie roślin progiem jest powyżej dziesięciu jaj na dziesięciu kolejnych roślinach. Jaja są białe, podłużne i można je zauważyć po odgarnięciu wierzchniej warstwy gleby przy szyjce korzeniowej.
Regularny przegląd pola pozwala wykonać zabieg w okresie nalotu muchówek i składania jaj, a nie dopiero wtedy, gdy larwa znajduje się już wewnątrz rośliny.
Co jest zarejestrowane w brokule do zwalczania śmietki kapuścianej?
Zakres rejestracji w brokule jest stosunkowo wąski. W przedstawionym zestawieniu obejmuje przede wszystkim cyjanotraniliprol oraz lambda-cyhalotrynę.
Na telefonie tabelę można przesuwać palcem w poziomie.
| Substancja czynna (grupa IRAC) |
Środki zarejestrowane w brokule | Metoda i dawka | Termin stosowania | Liczba zabiegów i karencja |
|---|---|---|---|---|
|
cyjanotraniliprol 200 g/l IRAC 28 |
Verimark 200 SC Vegra 200 SC Mozano Vortex |
Podlewanie rozsady 15 ml / 1000 roślin 600 ml/ha |
BBCH 12–15, od dwóch do pięciu liści. Nie później niż 3 dni przed wysadzeniem rozsady. |
1 zabieg w sezonie Karencja: nie dotyczy |
|
cyjanotraniliprol 100 g/l IRAC 28 |
Benevia 100 OD Bensekt 100 OD Besarion 100 OD Bombardier 100 OD Filary 100 OD Kianotraniliprol 100 OD Nevbia 100 OD |
Opryskiwanie drobnokropliste 0,75 l/ha 300–800 l wody/ha |
BBCH 12–49. Po wystąpieniu szkodnika, w czasie wylotu pierwszych muchówek. |
2 zabiegi w sezonie odstęp minimum 7 dni Karencja: 7 dni |
|
lambda-cyhalotryna 50 g/l IRAC 3A |
Karate Zeon 050 CS zastosowanie małoobszarowe |
Opryskiwanie średniokropliste 0,2 l/ha 300–600 l wody/ha |
Po wystąpieniu szkodnika, w okresie nalotu muchówek. |
1 zabieg w sezonie Karencja: 7 dni |
Zakres zastosowań, dawki, liczba zabiegów, karencja oraz termin stosowania mogą ulegać zmianom. Tabela ma charakter informacyjny i nie zastępuje aktualnej etykiety środka ochrony roślin.
Podlewanie rozsady – zabieg wykonywany kilka tygodni przed problemem
Formulacja zawierająca 200 g cyjanotraniliprolu w litrze jest przeznaczona do podlewania rozsady w fazie od dwóch do pięciu liści właściwych, w dawce 15 ml na 1000 roślin.
Zabieg wykonuje się nie później niż trzy dni przed wysadzeniem. Ciecz powinna zostać podana w sposób umożliwiający jej dotarcie do podłoża i kostki rozsadowej.
Ochrona przed śmietką rozpoczyna się więc znacznie wcześniej niż na polu. To decyzja podejmowana jeszcze w rozsadniku, zanim pojawi się pierwszy intensywny nalot muchówek.
Jeżeli ten etap programu zostanie pominięty, nie można później w prosty sposób odtworzyć takiego samego efektu zabiegiem wykonywanym na roślinie tuż przed zbiorem.
Zabiegi nalistne w okresie nalotu muchówek
Formulacja zawierająca 100 g cyjanotraniliprolu w litrze jest stosowana nalistnie w dawce 0,75 l/ha w 300–800 l wody.
Kluczowy jest termin: po wystąpieniu szkodnika, w czasie wylotu pierwszych muchówek.
Dopuszczalne są dwa zabiegi w sezonie w odstępie co najmniej siedmiu dni. W przedstawionym zestawieniu karencja wynosi 7 dni.
Lambda-cyhalotryna w dawce 0,2 l/ha działa kontaktowo i żołądkowo na dorosłe muchówki. W brokule jest to zastosowanie małoobszarowe.
Dlaczego zabieg wykonany na kilka dni przed cięciem niczego już nie odrobi?
Larwa, która wgryzła się w głąb, jest odizolowana od cieczy użytkowej warstwą tkanki. Zabieg nalistny nie cofnie powstałych już uszkodzeń.
Okno skutecznego działania przeciwko śmietce jest znacznie wcześniejsze: podczas nalotu muchówek, składania jaj i wylęgu młodych larw.
Jeżeli producent planuje zbiór za pięć dni, preparatów wymagających siedmiodniowej karencji nie można już zastosować na partię przeznaczoną do tego zbioru.
Na tym etapie większe znaczenie mają: termin zbioru, sortowanie, ograniczenie wilgotności oraz szybkie schłodzenie partii.
Śmietka lata cały czas, więc na tej plantacji o ochronie trzeba było zdecydować wcześniej. Teraz zostaje nam praca nad kondycją rośliny i nad tym, żeby woda nie stała w róży.
Bakteriozy róży – co dokładnie gnije i dlaczego właśnie teraz?
Za gnicie róży brokuła może odpowiadać kilka gatunków bakterii. W materiale wskazano m.in.: Pectobacterium carotovorum, gatunki z rodzaju Pseudomonas oraz Xanthomonas campestris pv. campestris.
Objawy mokrej zgnilizny mogą obejmować brązowe, zapadające się plamy. Wspólnym mianownikiem problemu jest przede wszystkim długo utrzymująca się woda na tkance.
Infekcja może rozwijać się w tych partiach róży, które najdłużej pozostają mokre. Wrześniowa rosa, chłodne noce i cieplejsze dni wydłużają czas zwilżenia roślin.
Nie chodzi już o odwrócenie powstałego gnicia, ale przede wszystkim o ograniczenie czasu zwilżenia, uszkodzeń tkanek, przenoszenia patogenów i czasu pomiędzy cięciem a schłodzeniem partii.
- Nie tnij mokrej róży. Zbiór rozpocznij po obeschnięciu rosy i unikaj cięcia bezpośrednio po deszczu.
- Nawadniaj rano. Roślina powinna mieć czas na wyschnięcie przed nocą.
- Szybko schładzaj partię. W materiale wskazano zakres 1,5–4,5°C.
- Dbaj o higienę narzędzi. Noże i sprzęt używany przy zbiorze mogą przenosić patogeny.
- Usuwaj silnie porażony materiał. Nie rozdrabniaj go bezpośrednio w zdrowej części plantacji.
- Planuj zmianowanie. W materiale wskazano 3–4 lata przerwy w uprawie warzyw kapustnych na tym samym stanowisku.
- Zaczynaj od zdrowej rozsady. Jakość materiału wyjściowego ma znaczenie dla całego sezonu.
Miedź w programie odżywiania – nie zamiast ochrony
Miedź stosowana w brokule w formie nawozu dolistnego pełni funkcję żywieniową. Nie należy przedstawiać jej jako środka ochrony roślin zwalczającego bakteriozy.
Miedź uczestniczy w wielu procesach fizjologicznych, m.in. związanych z lignifikacją, fotosyntezą oraz gospodarką azotową. Prawidłowe odżywienie rośliny wspiera budowę i funkcjonowanie jej tkanek.
GLUKO MIEDŹ EXTRA
GLUKO MIEDŹ EXTRA to płynny nawóz zawierający 4,1% miedzi w kompleksie z kwasem D-glukonowym oraz 0,003% molibdenu w formie molibdenianu sodu.
Według producenta kompleksowanie glukonianem ułatwia wykorzystanie miedzi przez roślinę. Dawka dolistna mieści się w zakresie 0,5–3 l/ha w zależności od uprawy. W fertygacji stosuje się do 4 l/ha.
Produkt należy traktować jako element odżywiania roślin. Nie zastępuje agrotechniki ani zarejestrowanego środka ochrony roślin.
Przy planowaniu mieszanin należy uwzględnić ograniczenia producenta. GLUKO MIEDŹ EXTRA nie należy łączyć m.in. z nawozami fosforowymi, siarką, innymi źródłami miedzi, substancjami alkalicznymi oraz produktami olejowymi.
Adiuwant – po co poprawiać zatrzymanie osadu na roślinie?
Wrześniowa rosa i przelotne opady mogą ograniczać trwałość naniesionej cieczy na powierzchni rośliny. W odpowiednich programach stosuje się więc adiuwanty poprawiające zatrzymanie cieczy.
PROTECTOR
PROTECTOR zawiera produkty oligomeryzacji beta-pinenu. Według informacji producenta po zabiegu tworzy elastyczną warstwę, która ogranicza zmywanie naniesionego osadu.
W materiale wskazano dawki: 300–400 ml/ha przy preparatach kontaktowych oraz 200–250 ml/ha przy środkach systemicznych i nawozach dolistnych.
Adiuwant należy przygotować zgodnie z instrukcją producenta. Przy łączeniu kilku produktów warto wykonać próbę mieszalności na małej objętości cieczy.
Adiuwant nie zmienia zakresu rejestracji środka ochrony roślin i nie skraca karencji. Nie zastąpi też zabiegu wykonanego we właściwym terminie.
Ostatni tydzień przed cięciem – co zrobić, a czego już nie robić?
Na kilka dni przed planowanym zbiorem nie wszystkie wcześniejsze problemy można już rozwiązać zabiegiem. Wtedy szczególnego znaczenia nabierają decyzje organizacyjne i agrotechniczne.
- Sprawdź datę cięcia i policz karencję. Jeżeli zbiór planujesz za pięć dni, nie można zastosować preparatu wymagającego siedmiodniowej karencji.
- Przejrzyj rośliny pod kątem larw. Wyrwij kilka roślin z podejrzanych miejsc i rozetnij głąb. Widoczne chodniki mogą wskazywać na wcześniejsze żerowanie larw.
- Nie tnij brokuła w rosie. Rozpoczęcie zbioru po obeschnięciu roślin ogranicza ryzyko dalszych problemów jakościowych.
- Przestaw nawadnianie na rano. Ogranicz późne deszczowanie nadkoronowe.
- Dbaj o kondycję tkanek przez prawidłowe odżywienie. Miedź i molibden traktuj jako składniki odżywcze, a nie preparaty zwalczające bakterie.
- Skróć czas od cięcia do schłodzenia. W materiale wskazano zakres 1,5–4,5°C.
- Program na przyszły sezon planuj już w rozsadniku. Ochrona przed śmietką powinna rozpoczynać się znacznie wcześniej niż w ostatnich dniach przed zbiorem.
Wnioski z pola
Ochronę brokuła przed śmietką kapuścianą wygrywa się przede wszystkim w rozsadniku i podczas nalotu muchówek, a nie w tygodniu przed zbiorem.
Zabieg wykonywany na kilka dni przed cięciem nie cofnie uszkodzeń larw, które żerują już wewnątrz głąba.
Bakteriozy róży są natomiast w dużej mierze związane z takimi elementami jak: czas zwilżenia róży, rany, higiena zbioru i szybkość schłodzenia partii.
Odżywianie miedzią i molibdenem, odpowiednio dobrany adiuwant oraz prawidłowa kondycja roślin mogą wspierać program, ale nie zastąpią ochrony wykonanej we właściwym terminie.
Na tej plantacji o wyniku decyduje już tylko to, jak poprowadzimy zbiór i jak szybko schłodzimy partię. Reszta była do zrobienia wcześniej.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Jakie insektycydy są zarejestrowane w brokule do zwalczania śmietki kapuścianej?
Według zestawienia przygotowanego na podstawie rejestru MRiRW są to rozwiązania zawierające cyjanotraniliprol oraz lambda-cyhalotrynę. Cyjanotraniliprol w formulacji 200 g/l stosuje się do podlewania rozsady, natomiast formulację 100 g/l nalistnie w dawce 0,75 l/ha. Lambda-cyhalotryna w dawce 0,2 l/ha jest w brokule zastosowaniem małoobszarowym. Przed zabiegiem należy sprawdzić aktualną etykietę produktu.
Czy spinosad zwalcza śmietkę kapuścianą w brokule?
Nie należy stosować spinosadu przeciwko śmietce, jeżeli takie zastosowanie nie znajduje się w aktualnej etykiecie środka. W materiale spinosad wskazano w kontekście ochrony przeciwko wybranym gąsienicom, a nie przeciwko larwom śmietki żerującym wewnątrz głąba.
Ile wynosi karencja przy zabiegach przeciwko śmietce w brokule?
W przedstawionym zestawieniu dla nalistnego cyjanotraniliprolu oraz lambda-cyhalotryny karencja wynosi 7 dni. Przy podlewaniu rozsady cyjanotraniliprolem karencja nie jest określana, ponieważ zabieg wykonuje się przed wysadzeniem. Zawsze należy jednak sprawdzić aktualną etykietę konkretnego środka.
Czy można stosować nawozy miedziowe przeciwko bakteriozom brokuła?
Nawozu zawierającego miedź nie należy przedstawiać ani stosować jako zamiennika środka ochrony roślin. Produkty takie jak GLUKO MIEDŹ EXTRA stosuje się w celu odżywienia rośliny.
Co najbardziej ogranicza gnicie róży brokuła przy wrześniowych zbiorach?
Najważniejsze jest skrócenie czasu, przez który róża pozostaje mokra, oraz ograniczenie uszkodzeń. W praktyce oznacza to: cięcie po obeschnięciu roślin, nawadnianie rano, ograniczenie późnego deszczowania, higienę narzędzi oraz szybkie schłodzenie zebranej partii. W materiale wskazano temperaturę chłodzenia 1,5–4,5°C.
Planujesz program ochrony i odżywiania warzyw kapustnych na przyszły sezon?
Skontaktuj się z doradcami Calfert. Dobierzemy program nawożenia, biostymulacji i wsparcia plantacji do stanowiska, odmiany, terminu sadzenia oraz planowanego terminu zbioru.
Umów bezpłatną konsultację- PAMIĘTAJ, KUPUJĄC ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN!
Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie. Środki ochrony roślin do użytku profesjonalnego mogą być nabyte tylko i wyłącznie przez osoby pełnoletnie oraz posiadające kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w ustawie (art. 28 Ustawy z 8 marca 2023 r. o Środkach Ochrony Roślin Dz. Ust. 2020 poz. 2097 z późn. zm.).
